FIDIC буюу Олон улсын инженер зөвлөхүүдийн холбоо нь 1913 онд байгуулагдсан бөгөөд барилга, инженерчлэл, дэд бүтцийн салбарын олон улсын жишиг гэрээний нөхцөлийг боловсруулдаг байгууллага юм. Аливаа Мега төслүүд нь маш өргөн цар хүрээний үүрэг хариуцлага, төвөгшилд дунд хэрэгждэгээс шалтгаалж маргаан үүсэж хэрэгжүүлэх шатанд төсөл зогсох эрсдэл түгээмэл тохиолдож байв. Уг асуудлыг шийдвэрлэх зорилгоор мега төслүүд дээр гардаг хүндрэл маргааны шалтгаан дээр дүгнэлт боловсруулж гэрээний жишиг загварыг боловсруулснаар мега тодотголтой төслүүд амжилттай хэрэгжих суурь болж чадсан юм. Цаг үеийн нөхцөл байдлын технологийн хөгжил дэвшилтэй уялдаж шинэчилж сайжруулсаар өнөөдрийг хүрсэн билээ.
Монгол Улсын хувьд FIDIC-ийн гэрээний нөхцөлүүдийг 2000 оноос эхлэн Азийн Хөгжлийн банк, Дэлхийн банк, Жайка зэрэг олон улсын санхүүжилттэй төслүүдэд өргөн ашиглаж эхэлсэн. Одоогийн байдлаар “Төмөр зам доогуурх нүхэн гарц барих” төсөл, “Дүүжин замын тээвэр” төсөл, “Сэлбэ 20 минутын хот” төслүүдийг FIDIC гэрээний жишиг, загварын дагуу хэрэгжүүлж байна. Түүнчлэн Нэгдүгээр тойрог зам, Хоёрдугаар тойрог зам, Улаанбаатар метро, Тусгай замын автобус BRT, Улаанбаатар Трам, Олон түвшний уулзвар, Хөрсний ус, үерийн хамгаалалт зэрэг томоохон бүтээн байгуулалтын төсөл, хөтөлбөрүүдэд цаашид уг гэрээний загварын дагуу хэрэгжүүлэхээр төлөвлөн ажиллаж байна.
FIDIC-ийн жишиг гэрээг дэлхийн олон томоохон дэд бүтцийн төслүүдэд амжилттай ашигласан байдаг. Тухайлбал Канад улсын хотын хурдны гал тэрэгний сүлжээний мега төсөл, БНХАУ-ын далай дээгүүрх өндөр хурдны төмөр замын гүүр, Кени улсын авто зам, гүүрний төслүүд, Тажикистаны GBAO авто замын төсөл, GED Africa Route төсөл, Танзанийн Жулиус Ньерере усан цахилгаан станц, Филиппиний La Mesa ус цэвэршүүлэх байгууламж зэрэг олон улсын томоохон төслүүдэд FIDIC-ийн гэрээний нөхцөлийг ашиглажээ.
Тус гэрээний гол зарчим нь эрсдэлийг үр ашигтай удирдах талуудад тодорхой, эрх тэгш хуваарилах явдал бөгөөд Захиалагч, Гүйцэтгэгч талуудын эрх, үүрэг, хариуцлагыг тэнцвэртэй зохицуулдгаараа онцлогтой.
FIDIC нь төслийн онцлогоос хамааран хэд хэдэн төрлийн стандарт гэрээтэй байдаг. Үүнд:
🔴Red Book – Захиалагч зураг төслийг гаргаж, гүйцэтгэгч барилгын ажлыг хэрэгжүүлдэг уламжлалт гэрээ
📙Yellow Book – Зураг төсөл болон барилгын ажлыг гүйцэтгэгч хамтад нь хариуцдаг гэрээ
📑 Silver Book (EPC) – Түлхүүр гардуулах нөхцөлтэй, ихэнх эрсдэлийг гүйцэтгэгч хүлээдэг гэрээ
✅Green Book – Жижиг хэмжээний төслүүдэд зориулсан хялбаршуулсан гэрээ
📁Gold Book – Зураг төсөл, барилга болон ашиглалтын үеийг хамарсан урт хугацааны гэрээ
⚪White Book – Захиалагч болон зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэгчийн хооронд байгуулагддаг гэрээ
SOME PROJECTS CURRENTLY BEING IMPLEMENTED IN THE CAPITAL CITY ARE BEING CARRIED OUT IN ACCORDANCE WITH FIDIC CONTRACT STANDARDS AND MODELS
FIDIC, the International Federation of Consulting Engineers, was established in 1913 and develops internationally recognized standard contract conditions for the construction, engineering, and infrastructure sectors. Mega projects often involve broad responsibilities and complex challenges, which historically led to disputes and the risk of project suspension during implementation. To address these issues, FIDIC analyzed the causes of disputes and difficulties in mega projects and developed standard contract models that became the foundation for successfully implementing large-scale projects. These standards have continued to evolve and improve alongside technological and industry advancements.
In Mongolia, FIDIC contract conditions have been widely used since the 2000s in projects financed by international organizations such as the Asian Development Bank (ADB), the World Bank, and JICA. Currently, projects such as the “Railway Underpass” project, the “Cable Car” project, and the “Selbe 20-Minute City” project are being implemented based on FIDIC contract standards and models. In addition, major infrastructure projects and programs including the First Ring Road, Second Ring Road, Ulaanbaatar Metro, Bus Rapid Transit (BRT), Ulaanbaatar Tram, Multi-level intersections, groundwater and flood protection systems are planned to be implemented under these contract models in the future.
FIDIC standard contracts have been successfully used in many major infrastructure projects around the world. Examples include Canada’s urban high-speed rail network mega project, China’s oversea high-speed railway bridge, highway and bridge projects in Kenya, the GBAO highway project in Tajikistan, the GED Africa Route project, the Julius Nyerere Hydropower Project in Tanzania, and the La Mesa Water Treatment Plant project in the Philippines.
The main principle of these contracts is the efficient management and fair allocation of risks among the parties involved. They are distinguished by balancing the rights, obligations, and responsibilities of both the Employer and the Contractor.
Depending on the characteristics of a project, FIDIC provides several types of standard contracts, including:
• Red Book - A traditional contract where the Employer provides the design and the Contractor carries out the construction works.
• Yellow Book - A contract where the Contractor is responsible for both the design and construction works.
• Silver Book (EPC) - A turnkey contract where most risks are assumed by the Contractor.
• Green Book - A simplified contract intended for small-scale projects.
• Gold Book - A long-term contract covering design, construction, and operation phases.
• White Book - A contract between the Employer and a consulting service provider.