Улаанбаатар хотын ундны усны хэрэгцээг зөвхөн газрын доорх гүний усаар хангаж ирсэн нь нөөц шавхагдах бодит эрсдэлтэйг мэргэжилтнүүд анхааруулсаар байна. Харин дэлхийн томоохон хотууд хур бороо, гадаргын усыг хуримтлуулан нөөцлөх замаар усны аюулгүй байдлыг хангах жишгийг тогтоогоод уджээ. Нийслэл Улаанбаатар хотын хувьд ийм дэд бүтэц бүрдээгүйгээс борооны усыг ашиглалгүй, зүгээр л урсган өнгөрөөж байгаа нь нэг талаас үнэт нөөцийн алдагдал, нөгөө талаас үерийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байна.
Энэхүү тулгамдсан асуудлыг цогцоор нь шийдвэрлэх зорилгоор “Туул усан цогцолбор” төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байна. Төслийн нэгдүгээр үе шатанд боомт барих хамгийн тохиромжтой байршлыг Туул голын дээд хэсэгт, далайн түвшнээс дээш 1352 метрийн өндөрт сонгосон нь Улаанбаатар хотод ойр, ус дамжуулах шугам сүлжээний уртыг богиносгож, хөрөнгө оруулалтын зардлыг бууруулах эдийн засгийн ач холбогдолтой. Сонгогдсон байршил нь тусгай хамгаалалттай ой мод, зэрлэг амьтадын бүсэд нөлөөлөхгүй ажээ.
Инженер геологи, топографийн нарийвчилсан судалгаагаар боомтын тэнхлэгийг голын урсгалд перпендикуляр байхаар тогтоосон нь гидравлик нөхцөлийг сайжруулж, лаг шаврын хуримтлалыг өөрөө цэвэрлэх байгалийн давуу орчныг бүрдүүлж байна.
Боомтын бүтцийн хувьд 35.8 метр өндөр бетон боомт болон 24 метр өндөр, асфальтан зүрхэвчтэй чулуун дүүргэлттэй хосолсон орчин үеийн шийдэлтэй байхаар төлөвлөгдсөн. Зүүн эрэгт ил гарсан байгалийн чулуулаг, баруун эргийн гүнд тогтоогдсон хатуу хөрс нь уг байгууламжийн бат бөх, тогтвортой байдлыг бүрэн хангах геологийн таатай нөхцөлийг бүрдүүлнэ хэмээн үзжээ.
“Туул усан цогцолбор” ашиглалтад орсноор Улаанбаатар хотын мастер төлөвлөгөөнд тусгасан хоёр том зорилтыг нэгэн зэрэг хэрэгжүүлэх боломж бүрдэнэ. Тодруулбал, ус багатай улиралд нийслэл хотын хэрэгцээнд 50 сая шоо метр ус тогтмол нийлүүлэхийн зэрэгцээ үерийн үед 50 сая шоо метр усыг хуримтлуулах усан сан байгуулагдана. Ингэснээр өсөн нэмэгдэж буй хүн амын усны хэрэгцээг найдвартай хангахаас гадна Туул голын экосистемийг хамгаалж, ган гачигтай жилүүдэд голын урсацыг тэтгэх стратегийн ач холбогдол бүхий бүтээн байгуулалт болох юм.