Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг болох Усны газар болон Бүгд Найрамдах Энэтхэг Улсын Kalpataru Projects International Limited (KPIL) компани Монгол Улсад хэрэгжүүлэх усны томоохон төслүүдэд хамтран ажиллахаар санамж бичиг байгуулсан. Энэхүү хамтын ажиллагааны хүрээнд стратегийн ач холбогдол бүхий “Туул усан цогцолбор” төслийг хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлууд үе шаттайгаар үргэлжилж байна.
Эхний ээлжинд төслийн байршлыг сонгох урьдчилсан судалгааг гүйцэтгэж, геологи, газрын хэлбэршил, ус хуримтлуулах боломж зэрэг үндсэн шалгууруудаар харьцуулсан үнэлгээ хийсэн байна. Үүний үр дүнд хамгийн тохиромжтойд тооцогдсон гуравдугаар байршлыг сонгон, цаашдын нарийвчилсан судалгаа, зураг төслийн ажлыг тухайн цэгт төвлөрүүлэн хэрэгжүүлэхээр шийдвэрлэжээ. Мөн өнгөрсөн нэгдүгээр сард холбогдох байгууллагуудын уулзалтаар төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг түргэвчлэх, дараагийн үе шатны судалгаануудыг уялдаа холбоотой, цогц байдлаар боловсруулах шаардлагатайг онцлон, үүрэг чиглэл өгсөн юм.
Энэхүү төслийн хэрэгцээ шаардлага нь нийслэлийн өнөөгийн усны хэрэглээ, эх үүсвэрийн нөхцөл байдалтай шууд холбоотой. Тодруулбал, Улаанбаатар хот хоногт ойролцоогоор 200 мянган метр.куб усыг төвлөрсөн системээр хангаж байгаа бөгөөд үүний дийлэнхийг хүн амын унд, ахуйн хэрэглээ эзэлж, үлдсэн хэсгийг үйлдвэрлэл, эрчим хүч, үйлчилгээний салбар ашиглаж байна. Нийслэлийн усан хангамж бүхэлдээ газрын гүний усанд тулгуурладаг бөгөөд энэ нь хотын цорын ганц эх үүсвэр хэвээр байна.
Гэвч хүн амын өсөлт, орон сууцжуулалт, үйлдвэрлэлийн өргөжилтөөс шалтгаалан усны хэрэглээ жил бүр нэмэгдэж, цаашид улам өсөх төлөвтэй байна. Үүн дээр уур амьсгалын өөрчлөлт, хур тунадасны жигд бус байдал, хуурайшилтын нөлөө давхцсанаар гүний усны нөхөн сэргэх чадвар буурах эрсдэл үүсэж байгаа нь усны нөөцийн тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй нөхцөл бүрдүүлж байна. Өөрөөр хэлбэл, нийслэлийн усны систем нэг эх үүсвэрээс хэт хамааралтай, эмзэг бүтэцтэй хэвээр байгаа нь бодит сорилт болж байна.
“Туул усан цогцолбор” нь гадаргын усыг хуримтлуулах шинэ эх үүсвэр бий болгох бөгөөд урьдчилсан судалгаагаар тус байгууламж 5,569 га ус хурах талбайтай, 50-100 сая шоо метр ус хуримтлуулах хүчин чадалтай байхаар тооцоологдсон. Далангийн урт 685.15 метр, өндөр 35.8 метр, хурдсын гүн 19.84 метр байх инженерийн үндсэн шийдэл нь нийслэлийн өсөн нэмэгдэх хэрэгцээг урт хугацаанд хангах боломж бүрдүүлнэ гэж үзэж байна.
Төсөл хэрэгжсэнээр гадаргын усыг зохицуулалттайгаар ашиглах нөхцөл бүрдэж, гүний усны хэт ашиглалтыг бууруулна. Мөн үерийн урсацыг зохицуулах, үйлдвэрлэл болон эрчим хүчний салбарын усан хангамжийг нэмэгдүүлэх, улмаар нийслэлийн усны нөөцийн менежментийг илүү тогтвортой, олон тулгуурт бүтэцтэй болгох стратегийн ач холбогдолтой юм.
The Water Authority of Mongolia, the implementing agency of the Government of Mongolia, has signed a Memorandum of Understanding with Kalpataru Projects International Limited (KPIL) of the Republic of India to cooperate on the implementation of major water infrastructure projects in Mongolia. Under this partnership, preparatory work for the strategically significant “Tuul Water Dam” project is progressing in stages. During the initial phase, specialists conducted a preliminary site selection study, assessing potential locations based on geology, topography, and water storage capacity. Following comparative analysis, the third site was identified as the most suitable option. Detailed surveys and design work will now proceed at the selected location.
At a meeting held in January with relevant stakeholders, officials underscored the need to accelerate the project’s feasibility study and ensure that subsequent phases are developed in a coordinated and integrated manner.
The project comes amid growing concerns over Ulaanbaatar’s water security. The capital currently supplies approximately 200,000 cubic meters of water per day through its centralized system, primarily for household and drinking purposes, with the remainder allocated to industrial, energy, and service sectors. At present, the city relies entirely on groundwater as its sole water source.
However, rapid population growth, urban expansion, and industrial development have driven a steady rise in water demand. At the same time, climate change, irregular precipitation, and increasing aridity are limiting the natural recharge of groundwater reserves, heightening concerns about long-term sustainability. The heavy dependence on a single water source has left the capital’s supply system structurally vulnerable.
The proposed Tuul Water Dam aims to establish a new surface water storage source to diversify supply. Preliminary studies indicate that the reservoir will cover 5,569 hectares, with a storage capacity of 50 to 100 million cubic meters. The dam is planned to measure 685.15 meters in length and 35.8 meters in height, with a sediment depth of 19.84 meters. These specifications are considered adequate to meet Ulaanbaatar’s growing long-term water demand.
Once completed, the project is expected to enable regulated surface water use, reduce overreliance on groundwater extraction, and improve flood control. It is also projected to enhance water availability for industrial and energy sectors, contributing to a more sustainable, diversified, and resilient water resource management system for the capital.